Hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá năm 2025, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã chọn thông điệp “Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo” làm chủ đề chính. Đây là dịp quan trọng để phơi bày những chiến thuật quảng bá, tiếp thị tinh vi và sai sự thật mà các tập đoàn thuốc lá toàn cầu sử dụng để thu hút người dùng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.
Nicotine và các sản phẩm thuốc lá gây nghiện mang đến mối nguy hiểm tiềm tàng cho sức khỏe, nhưng chúng luôn được các tập đoàn này tìm cách khiến mọi người sử dụng. Cần nhấn mạnh rằng không có bất kỳ sản phẩm thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe, dù là thuốc lào, xì gà, thuốc lá nung nóng, thuốc lá điện tử, thuốc lá tự cuốn, thuốc lá tẩu hay các sản phẩm thuốc lá không khói. Thuốc lá, thuốc lá mới cực kỳ có hại, thậm chí gây tử vong cho cả người hút và những người thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc thụ động. Đặc biệt, đối với trẻ em và thanh thiếu niên, những sản phẩm này có thể gây suy yếu nghiêm trọng sự phát triển não bộ.
Tại Việt Nam, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu của nam giới trưởng thành tuy có giảm nhưng vẫn còn ở mức cao (41,1% - điều tra STEPS - WHO 2021). Đối với thuốc lá điện tử, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử ở người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên năm 2015 là 0,2% (GATS 2015) và năm 2020 là 3,6% (PGATS 2020).
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, theo kết quả nghiên cứu điều tra tình hình sử dụng thuốc lá năm 2024 cho thấy tỷ lệ người trưởng thành từ 15 tuổi trở lên đang hút thuốc là 19%, trong đó tỷ lệ ở nam giới (36,1%) cao hơn so với nữ giới (2%). Riêng với thuốc lá điện tử, tỷ lệ hút thuốc lá chung là 1,4%, trong đó nam giới chiếm 2,3% và nữ giới 0,6%. Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy mức độ phơi nhiễm với khói thuốc lá tại nhà và tại nơi làm việc vẫn còn cao, với tỷ lệ lần lượt là 47,6% và 32,2%. Đặc biệt, đối với các địa điểm công cộng như nhà hàng, quán cafe và bar/vũ trường, mức độ phơi nhiễm với khói thuốc lá ở mức rất cao, lần lượt là 67,8%, 52,9% và 58,8%. Những con số này là lời nhắc nhở rõ ràng về tầm quan trọng của việc tăng cường các biện pháp phòng chống tác hại thuốc lá, đặc biệt là trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá mới đang ngày càng trở nên phổ biến, nhắm vào giới trẻ.
Tài liệu tham khảo:
Công văn số 2484/BYT-KCB ngày 25/4/2025 của Bộ Y tế về việc tổ chức hoạt động hưởng ứng ngày thế giới không thuốc lá 31/5, tuần lễ quốc gia không thuốc lá 25-31/5 và tăng cường thực thi Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh