Nghị định số 117/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế được Chính phủ ban hành ngày 28/9/2020 là một công cụ pháp lý quan trọng để tăng cường hiệu quả công tác phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm nói chung, trong đó có bệnh sốt xuất huyết (SXH). Nghị định này được sử dụng để xử phạt các hành vi vi phạm liên quan đến trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong việc phòng ngừa và kiểm soát sự lây lan của dịch bệnh.
Dưới đây là một số hành vi vi phạm thường gặp và mức phạt tương ứng được quy định trong Nghị định số 117/2020/NĐ-CP.
- Không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân: Tại điểm a khoản 1 Điều 12 quy định xử phạt hành vi không thực hiện biện pháp bảo vệ cá nhân đối với người tham gia chống dịch và người có nguy cơ mắc bệnh dịch theo hướng dẫn của cơ quan y tế. Đối với SXH, điều này liên quan đến việc cá nhân không chủ động thực hiện các biện pháp để bảo vệ bản thân và gia đình khỏi muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết. Hành vi này có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
- Không khai báo hoặc khai báo không trung thực về bệnh truyền nhiễm: Tại điểm a khoản 1 Điều 10 quy định xử phạt hành vi không khai báo hoặc khai báo không trung thực diễn biến bệnh truyền nhiễm của bản thân với thầy thuốc, nhân viên y tế. Điều này rất quan trọng trong việc phát hiện sớm ca bệnh, khoanh vùng và xử lý ổ dịch kịp thời. Việc chậm trễ hoặc không báo cáo khi phát hiện các trường hợp nghi ngờ hoặc mắc bệnh sốt xuất huyết có thể dẫn đến sự lây lan nhanh chóng của dịch bệnh trong cộng đồng. Hành vi này có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
- Không thực hiện xét nghiệm theo yêu cầu: Tại điểm a khoản 2 Điều 7 quy định xử phạt hành vi không thực hiện xét nghiệm theo yêu cầu của cơ quan y tế có thẩm quyền trong quá trình thực hiện giám sát bệnh truyền nhiễm. Việc này giúp cơ quan y tế thu thập thông tin dịch tễ chính xác để đưa ra biện pháp phòng chống hiệu quả. Trong một số trường hợp, để phục vụ công tác điều tra, giám sát dịch tễ, khoanh vùng và xử lý ổ dịch, cơ quan y tế có thể yêu cầu người dân thực hiện xét nghiệm. Hành vi không chấp hành yêu cầu này có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng.
- Không thực hiện biện pháp bảo đảm vệ sinh môi trường: Tại điểm a khoản 2 Điều 10 quy định xử phạt hành vi không vệ sinh, khử trùng, tẩy uế và các biện pháp phòng, chống bệnh truyền nhiễm khác khi phát hiện môi trường có tác nhân gây bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B và C. Đây là điều khoản cực kỳ quan trọng trong phòng chống SXH, vì nó liên quan trực tiếp đến việc loại bỏ nơi muỗi vằn đẻ trứng, như không dọn dẹp vật chứa đọng nước, không đậy kín dụng cụ chứa nước, để rác thải ứ đọng, cản trở phun hóa chất. Hành vi này có thể bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.
Việc hiểu rõ và tuân thủ các quy định trên không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân mà còn là hành động thiết thực góp phần bảo vệ sức khỏe của chính cá nhân và cộng đồng trước dịch bệnh sốt xuất huyết.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh